Ziet u als leider -door de vele coachingsmodellen die de ronde doen- door de bomen het coaching-bos even niet meer?
Terwijl u wel de behoefte hebt om uw natuurlijke voorkeursstijl voor het coachen van uw teamleden wat beter te leren kennen?
Laat u mij dan eens meenemen in de wijze waarop John Heron op een heel heldere manier ‘helpende interventies’ beschreef. De naam die hij aan zijn overzicht van helpende interventies gaf was ’six-category model’.
Nee hoor, niet alweer een model! Eerder: back to the roots. Wat mij beschrijft John Heron op een heel prettige manier ‘basis-interventies’ in helpende (dus coachende) gesprekken.
Iets over John Heron en zijn boek ‘Helping the Client’
John Heron (1928) is een Britse Sociaal Wetenschapper. Zijn werkzaamheden bevonden zich op het vlak van onderzoek (vooral ‘co-operative inquiry’), publicaties, faciliteren en trainen van groepen, onder meer op het vlak van co-counseling. Vanuit dit laatste gebied schreef hij onder meer zijn werk ‘Helping the Client’.
Dit boek vormde een fundament voor trainingsprogramma’s op basis van het ’six category’-model, die sinds 1975 worden verzorgd. Hoewel de trainingsprogramma’s oorspronkelijk voor de counselings-praktijk werden ontwikkeld, geeft John Heron zelf aan dat de 6 interventie-stijlen voor velerlei beroepen en situaties (dus ook voor leiderschap!) toepasbaar zijn, omdat zij een universeel karakter lijken te hebben.
Six Category Model
In het plaatje zie je dat John Heron zijn interventiestijlen in twee ‘groepen’ en zes stijlen indeelt:
(ps ik gebruik het liefst zijn oorspronkelijke Engelse termen, met daarbij mijn eigen Nederlandse vertaling/toelichting. Vrij vertaald naar ‘Helping the client’, pagina 5 en 6)
Authoritative
Prescriptive:
dit type interventie probeert het gedrag van de cliënt te ‘sturen’ (bijvoorbeeld ‘zo zou je dit moeten doen’)
Informative:
dit type interventie probeert de cliënt kennis, informatie en betekenis te geven
Confronting:
dit type interventie probeert de cliënt bewust te maken van een of andere beperkende houding of gedrag waarvan hij zich relatief niet bewust is
Facilitative
Cathartic:
dit type interventie probeert de cliënt in staat te stellen zich te ontladen, pijnlijke emoties, zoals verdriet, angst en woede, te verwerken
Catalytic:
dit type interventie streeft naar stimulering van zelfontdekking, zelfgestuurd leven, vergroten van leren en probleemoplossing bij de cliënt
Supportive:
dit type interventies probeert de waarde en waarde van de persoon, kwaliteiten, houdingen of acties van de cliënt te ondersteunen en bevestigen
Misvatting: bij coaching is non-directief -de ‘onderste helft’- beter dan directief -‘de bovenste’-. Nee, de context bepaalt!
Er bestaat op de een of andere manier een hardnekkig beeld bij mensen over coaching dat coaches vooral ‘non-directief’ moet zijn. Vragen moeten stellen als: ‘wat vind je er zelf van’ etc.
(Wat mij betreft) Gelukkig neemt John Heron dat beeld weg.
John Heron geeft aan dat het vooral de CONTEXT is die bepaalt wat een effectieve interventie is.
Met andere woorden: de specifieke vraagstelling of moment/situatie of het specifieke systeem waar de cliënt zich in bevindt, bepaalt welke interventie je (op een zeker moment) zou kunnen/moeten gebruiken.
Dus: ‘confronting’ kan op een bepaald moment in een bepaalde situatie veel effectiever zijn dan ‘supporting’. Etc.
Tegelijkertijd geeft Heron wel een aantal ‘ja-maars’ mee.
Bijvoorbeeld: als je als leider helemaal geen ‘supportive’ interventies tot je bagage rekent, wat voelt jouw teamlid dan bij jou? Is het dan veilig genoeg bij jou? In zekere zin is ‘supportive’ willen zijn wel een soort randvoorwaarde voor een coachende stijl.
Net zoals ‘catalytic’: als je niet in zekere mate werkt vanuit de bedoeling om het ‘zelf-regulerend’ vermogen van de andere te vergroten, is er dan sprake van een coachende stijl?
Of: als je vooral ‘confronting’ interventions doet, kijk dan wel even of je dit vanuit mogelijke ‘oude patronen’ vanuit je jeugd of ervaringen doet, die -als ze bijvoorbeeld te heftig of ongecontroleerd gebruikt worden- uiteraard het risico lopen niet helpend te zijn voor de ander.
(dezelfde redenering gaat natuurlijk ook op voor de andere 5 interventietypen, bijvoorbeeld als je alléén maar ‘supportive’ wilt zijn, dan….)
De ideale coach/leider?
Je voelt hem al aankomen. De ideale coach/leider is…….
Op dit punt geef ik graag het woord aan John Heron, want hij omschrijft het gewoon heel erg mooi (pagina 8 en 9):
‘The skilled practitioner is, in the ideal case, someone who (a) is equally proficient in a wide range of interventions in each of the categories; (b) can move elegantly, flexibly and cleanly from one intervention to another and from one category to another, as the developing situation and the purpose of the interaction require: (c) is aware at any given time of what intervention they are using and why; (d) knows when to lead the client and when to follow the client (e) has a creative balance between power over the client, power shared with the client and the facilitation of power within the client’.
Ik hoop dat ik u weer een beetje bomen én bos heb laten zien in het soms ondoorzichtige oerwoud van coaching.
Mijn naam is Jelle Vos.
Ik ben CEO van 3P International Leadership Assessments (de Approved Reseller van Hogan Assessments in Nederland). Ik ben tevens professioneel Executive Coach (MSc Executive Coaching) en CEO van het Nederlands Centrum voor Executive Coaching . Mobiel: +31 6 51 31 44 78.
Literatuur:
Heron, H. (2001), Helping the client, a creative practical guide, London, Sage Publication.